بنا به توضیحات "فرهاد گاوزن" (نقاش، موسس و بنیان گذار خانه طراحی) برپایی چنین نمایشگاهی با هدف آشنایی شاخه های مختلف فرهنگی و هنری و حرکت هایی بینا رشته ای صورت پذیرفته، که به عنوان یک ایده بسیار مطلوب می نماید.

اما صحبت از حرکت های بین رشته ای (اینجا مقصود تنها درحوزه ی هنر) که چند سالی است نَقلِ محافل مختلف آموزشی و عده ای از سیاستگذاران فرهنگی شده، بیشتر از این که نقاط مشترک و آسیب شناسی و وجود خلاءهای اساسی در بیان آثار را عنوان نماید، دغدغه ی گرایش هنرمندان و هنرجویان به مدیوم هایی است که احساس می شود، شاید در آنها موفق تر عمل می کنند. در صورتی که چنین تعبیری از رشته های بین رشته ای درست نیست. در واقع بعضی از رشته ها و حوزه ها در نقاطی با یکدیگر مرتبط می شوند و مکمل هم هستند و با توجه به چنین حال و وضعی بهتر است تدابیری جدی در تعریف و تالیف آن با تحقیقی اصولی توسط اندیشمندان صاحب نظر انجام گیرد.

عجایب الم....

عنوان نمایش "عجایب المخلوقات" برگرفته از کتابی به همین نام است که در نیمه‏ی دوم قرن ششم هجری تألیف شده است. مؤلف آن را محمد بن محمود بن احمد طوسی سلمانی می‏دانند و حکایات و داستان‏های آن بسیار جالب و سرگرم کننده است.

اگر عجیب را چیزی تعبیر کنیم که خلاف عُرف باشد و هر اثر را به نوبه ی خود روایتی مستقل بدانیم، آیا می توان هر اثر را عجیب دانست؟! در واقع اگر بوجود آوردن آثار هنری را نوعی خلق کردن یا پالایش یک اندیشه به صورت ملموس بنامیم، هم اثر و هم موثر به خودی خود عجیب الخلقه تلقی می شوند.

در این نمایشگاه، برخورد و نگرش های متفاوت هنرجویان خانه طراحی در برداشتی که از نمایش داشتند بسیار جالب بود. این نمایشگاه را در واقع می توان کانسپتی در قالب یک اثر اجرایی نیز دانست. اثری به کارگردانی "فرهاد گاوزن" با اجرای هنرجویان خانه طراحی، که از این جنبه به خود نمایش شبیه بود. البته با این تفاوت که در نمایش عجایب المخلوقات تماشاگران ثابت هستند و خود اثر متحرک است و در نمایشگاه تماشاگران متحرک هستند و آثار با سکوت و سکون شان مخاطب را درگیر می کنند. در حالتی دیگر می توان به لازم و ملزوم بودن دو واژه ی "نمایش" و "نمایشگاه" نیز فکر کرد.

بررسی تک تک آثار با توجه به تعداد زیاد آنها در نمایشگاه، از حوصله ی نگارنده و خواننده خارج است. اما می توان بصورت اجمالی به بعضی از آنها پرداخت.

عده ای از هنرجویان با نگاهی "کامیک" دست به کاراکترسازی زدند که از آن جمله می توان به کارهای لطفعلی خانی، ایمانی، علی اصغرزاه، سیما یزدانی و آذین شاه محمدی اشاره کرد و از همین جا می توان مسیر فکری آنها را حدس زد و دغدغه هایشان را شناخت.

سیدمهدی موسوی اما با چیدمان طراحی های مختلف که هر یک ساز خود را می زدند در نهایت به یک انسجام کلی می رسند، اما ذهن بیننده را از فضای درونی خود دور می کند. و سولماز سامی با برخوردی صادقانه روی کاغذهای کالک در قطع آ4 مرا به یاد خلوص تابلوهای آرشیل گورکی انداخت.

جالب اینجاست که بعضی از آثار بصورت انتزاعی و بعضی دیگر واقع گرایانه، به نوعی تصویرگری با مضمونی مشترک دست زدند که گاهی مرز بین هنر تصویرسازی و طراحی محض را می شکنند، در جایی با هم پیوند می خورند و گاهی یکدیگر را نفی می کنند. مثل برخورد امین تیمار که خط قرمز بزرگی بر روی ارایه ی اثر به شیوه های معمول می کشد و حس و حال درونی اش را نمی تواند در کادری محدود بیان نماید. همچنین است دو اثر زهرا میراشرفی که با وسواسی زنانه این کار را انجام می دهد.

سحر اسماعیل تهرانی، حسین طادی و محمدرضا جدیری با برخوردی کاملا مینی مالیستی با موضوع، در سبک و سیاق ژان فوتریه و ایو کلاین قلم می زنند و آثار سونیا بختیارجم با طنزی پوچ گرایانه در قالب فیگور، حس و حال آثار ژان دوبوفه و در جاهایی پرویز شاپور را زنده می کند.

فرزانه افشاری و مینا هنردوست با فیگورهایی شاخص و قوی طراحی خود را به نمایش می گذارند، سامان اسطلخی با وسواسی خوب دست به ساخت و ساز در حال و هوای سورآلیستی می زند. و به نظر می رسد شروین بحری با طراحی قوی و قدرتمند خود در فضای طراحی های کامیک غرق شده است.

دو اثر رضا گرامی قالبی ساختمان گرا و ذهنی محاسبه گر را نشان می دهد که با بقیه آثار متفاوت است. و سولماز نباتی با ذهنیت سیال و تبحر در تکنیک، فضاسازی چشم گیری را به نمایش می گذارد که قابل تحسین است.

از آثار دیگر هنرجویان می توان به زهرا حیدری، سمانه معینی، زینب بهبودی، امیر محمدزاده، ساناز پسندیده، محمد نورایی، آزیتا صفوی و فاطمه سعیدالذاکرین نیز اشاره کرد.

با وجود محدودیت فضا و فاصله ی کم آثار از یکدیگر که کمی بیننده را خسته می کرد، تلاش اعضای فعال خانه ی طراحی قابل تقدیر است.

امیــن شاهد

اردیبهشت 1390

عجــــایب المـــــــخلُوطـــات | روزنامه شرق شماره 1235 - یک شنبه 11 اردیبهشت

لینک اصلی:

http://sharghnewspaper.ir/Pdf/90-02-11/15.pdf

نوشته شده توسط امین شاهد در یکشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۰ |